ProRail heeft de afgelopen jaren een groot aantal onbewaakte overwegen gesloten. Drenthe en Groningen hebben er nog zes over.

Twee weken geleden botste een vrouw vroeg in de ochtend met haar auto tegen een goederentrein in Famsum. Ze kwam er ongedeerd vanaf, maar dat maakte niet zoveel uit. Vier jaar geleden liep het niet goed af voor Hu Harun: de bestuurder kwam om het leven bij een botsing met een tractor.

Ongelukken op onbewaakte spoorwegovergangen komen in Nederland al lange tijd veel voor. Dit soort overwegen hebben geen barrières, wat de kans daarop vergroot. Ook in het noorden hebben zich een aantal aanvaringen voorgedaan met ernstige gevolgen. In 2016 kwam bijvoorbeeld een trein in botsing met een melkwagen nabij Wensome, waarbij 18 mensen gewond raakten.

ProRail heeft reden om er voorgoed een einde aan te maken. Het Rijk financierde dit en formuleerde in 2018 het ambitieuze NABO-plan (Niet-Actieve Bescherming Overwegen). Het doel is om alle 180 onbewaakte spoorwegovergangen in Nederland te elimineren door ze te sluiten of om te bouwen tot veilige overwegen.

Vaak moeten er alternatieve routes worden aangelegd

Volgens ProRail-woordvoerder Mirjam de Witte zijn momenteel 150 kruispunten afgesloten. Het plan is om de resterende problemen tegen 2027 op te lossen. “Het lijkt erop dat het gaat lukken. Binnen NABO hebben we daar het budget voor.

Het verwijderen van onbewaakte spoorwegovergangen lijkt eenvoudiger dan het is. Een deel staat op particuliere grond waarmee ProRail moet onderhandelen. Er moeten vaak alternatieve routes worden gecreëerd zodat voetgangers, fietsers of andere voertuigen spoorlijnen kunnen oversteken. Dit kan langer duren als er zeldzame flora en fauna aanwezig is, “zoals knoflookpadden, moeraskikkers of langzame wormen.” Ook aanbestedingen kunnen fout gaan, waardoor ze opnieuw gedaan moeten worden.

Daarnaast kunnen omwonenden bezwaar maken tegen het afsluiten van wegen die voor hen waardevol zijn. Het incident vond plaats op het historische kerkpad tussen Loppersum en Enum. Hoewel ProRail een voetgangerstunnel aanlegt in de Gerichtsweg, heeft dit geen effect.

De verwachting is dat de werkzaamheden bij Winschoten in 2025 zijn afgerond

In Groningen en Drenthe zijn er momenteel nog zes onbewaakte spoorwegovergangen, die dit jaar moeten verdwijnen. In Valfme onderhandelt ProRail nog met particuliere grondeigenaren. In Loppersham is dit jaar de weg aan de Zuidlopsterweg afgesloten en in 2026 aan de Gerichtsweg. Er zijn onderhandelingen gaande met particuliere grondeigenaren in Darren (nog geen einddatum vastgesteld) en Slim (mogelijk eind dit jaar).

Ook de omstandigheden van het ongeval in Farmsum worden momenteel onderzocht. Officieel maakt de overweg geen deel uit van de NABO-regeling van ProRail. Het ligt aan de zogenaamde hoofdlijn: het spoor op het industriegebied. Goederentreinen op dergelijke lijnen rijden doorgaans langzamer, wat betekent dat het aantal ongevallen gemiddeld veel lager is dan op passagierslijnen.

DeWitt zei dat het verwijderen van de meeste onbewaakte spoorwegovergangen het gemiddelde aantal dodelijke slachtoffers met meer dan de helft heeft verminderd. Als alle overwegen weg zijn, zullen er geen slachtoffers meer zijn, al zullen er altijd mensen zijn die, al dan niet bewust, op onveilige plekken blijven oversteken.



Source link